พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ดูก่อนพาหิยะ...

     เพราะเหตุนั้นแล ท่านพึงศึกษาอย่างนี้ว่า
 

เมื่อเห็น  ก็สักว่าเห็น
เมื่อฟัง  ก็สักว่าฟัง
เมื่อทราบ  ก็สักว่าทราบ
เมื่อรู้แจ้ง  ก็สักว่ารู้แจ้ง
 

     ดูก่อนพาหิยะ ท่านพึงศึกษาตามที่เรากล่าวมานี้

ดูก่อนพาหิยะ

เมื่อใดที่ท่าน...
เห็น  ก็สักว่าเห็น
ฟัง  ก็สักว่าฟัง
ทราบ  ก็สักว่าทราบ
รู้แจ้ง  ก็สักว่ารู้แจ้ง

เมื่อนั้น ท่านอย่าไปยึดถือกับการเห็นเป็นต้นนั้น

     ดูก่อนพาหิยะ เมื่อใด ท่านไม่ยึดถือในการเห็นเป็นต้นนั้น เมื่อนั้น ท่านย่อมดับไปจากโลกนี้ ดับไปจากโลกหน้า ดับไปจากโลกทั้งสอง

นี่แหละคือ ที่สุดแห่งทุกข์.

พาหิยสูตร
ขุททกนิกาย อุทาน
 

     พาหิยสูตรนี้ ตรัสแก่นายพาหิยะ ผู้ทูลอ้อนวอนขอพระพุทธองค์ให้ทรงแสดงธรรมขณะยังทรงบิณฑบาตอยู่ พระพุทธองค์จึงทรงยืนแสดงพระสูตรดังกล่าว ซึ่งมีผลให้นายพาหิยะได้บรรลุพระอรหัตตผลโดยพลัน และเป็นพระธรรมเทศนาที่สั้นที่สุด ขององค์สมเด็จพระโคดมพุทธเจ้า และนี่คืออนุสาสนีปาฏิหาย์ อันเป็นอัศจรรย์ของพระพุทธองค์